woensdag, september 6, 2017

Leiderschap in tijden van polarisatie

Hoe geef je leiding in tijden van uitersten? Over deze vraag bogen zakenmensen, sociale ondernemers en academici uit 21 verschillende landen zich tijdens de conferentie Ethisch leiderschap in het bedrijfsleven van Initiatives of Change. In het internationale conferentiecentrum in Caux in de Zwitserse bergen probeerden de deelnemers zicht te krijgen op de wisselwerking tussen ongelijkheid, extremisme en de manier waarop we ondernemen.  

De Nederlandse sociaal ondernemer Merel Rumping, oprichter van LegBank, een organisatie die betaalbare protheses maakt voor mensen in opkomende economieën, was uitgenodigd als panellid. Hieronder vat zij de discussie over de economische waarde van waarden samen.

Leuk nieuws daarbij: zij is op 5 september verkozen tot alumna van het jaar van de Rijksuniversiteit Groningen. 'Merels doorzettingsvermogen om Legbank op te zetten en over de wereld uit te rollen is een inspiratie voor velen, en een prachtig voorbeeld van sociaal ondernemerschap,’ aldus de jury.

Wat is de economische waarde van waarden?

Ethical Leadership in Business Caux 2017Als panellid van de discussie ‘Wat is de economische waarde van waarden’ kreeg ik de interessante taak om te reflecteren op ‘het (financiële) voordeel van een bedrijf gebaseerd op waarden’. Ik legde het zo uit:

‘Waarden zijn alleen maar waardevol als ze tot sociale impact leiden. Bedrijven kunnen sociale impact creeren, indien zij winst niet als ultiem doel hebben, maar als middel zien om waardevolle producten en diensten te creëren die de samenleving dienen. Alleen het afvinken van een MVO-lijstje is niet genoeg.

Sociale impact creëren: hoe doe je dat?

Hoe creëer je dan wél sociale impact? Volgens mij door commerciële en menselijke principes samen te brengen. Een ideale manier daarvoor is sociaal ondernemerschap. Daarmee lever je oplossingen voor maatschappelijke en milieuproblemen op een winstgevende manier. Sociale ondernemers komen vaak tot hun oplossing, bestaande uit een dienst of product, in samenspraak met de eindgebruikers. Ze bestuderen uitgebreid hun wensen en behoeftes, bijvoorbeeld via de methode van Human Centered Design.

Om van een sociale onderneming ook een rendabele onderneming te maken, is meestal een nieuwe manier van denken nodig. Eeuwenlang dachten we dat de armen niet bankabel waren. Totdat microfinanciering ons ongelijk bewees door een systeem te introduceren waarbij geen onderpand nodig is om een lening te ontvangen.

Dus menselijke en milieuprincipes staan centraal, maar het gaat er om ze te verenigen met commerciële principes. Een organisatie heeft simpelweg winst nodig om op grotere schaal te kunnen werken of zijn producten te verbeteren. En hoe groter je bent en hoe beter je producten, hoe groter de sociale impact is.

Hoe zit het met persoonlijke waarden?

Ethical Leadership Caux 2017Tijdens de paneldiscussie beargumenteerde ik dat het veilig stellen van individuele waarden bij individuen in een bedrijf niet genoeg is om sociale impact te creëren. ‘Je kan een eerlijk, bescheiden mens zijn die niemand zal omkopen, maar als je de CEO van een bedrijf bent waarvan de kernactiviteit een negatieve impact heeft op het milieu of op mensen, dan is de netto sociale impact van je persoonlijke waarden nul.’

Panellid Sabine Dobeli, CEO van de Zwitserse organisatie Swiss Sustainable Finance en milieuwetenschapper, was het met me oneens en legde uit waarom persoonlijke waarden wél belangrijk zijn.

Dobeli gelooft sterk in het integreren van waarden bij lange-termijn-beslissingen. ‘Het is mijn werk om financieel bestuurders ervan te overtuigen dat het zinvol is om ESG’s (criteria voor milieu, gemeenschap en goed bestuur, red.) te integreren in hun lange-termijn-doelstellingen. En dat dit niet alleen sociaal is, maar ook financieel slim. Uit academische studies blijkt dat het integreren van ESG’s de winst op de lange termijn optimaliseert. Naast de financiële voordelen, vermindert het ook de kans op reputatieschade en maakt het een bedrijf aantrekkelijker voor (toekomstige) werknemers.’

‘Ondanks deze overtuigende cijfers, is het nog steeds niet makkelijk om bestuurders te overtuigen. Ja, er is de afgelopen drie jaar veel veranderd. Maar als een CEO niet gelooft in duurzaamheid, ondanks de overtuigende cijfers, zal duurzaamheid geen thema worden. Dus de persoonlijke waarden zijn uiteindelijk toch heel belangrijk.’

Merel Rumping

Meer weten over de conferentie Ethisch leiderschap in het bedrijfsleven van Initiatives of Change, lees het verslag op de internationale website van IofC. 

Hoe kijken andere ondernemers aan tegen de economische waarde van waarden, leiderschap en sociaal ondernemerschap? Bekijk hieronder de interviews met andere deelnemers aan de conferentie Ethisch leiderschap in het bedrijfsleven.